Początki festiwalu sięgają 2008 roku, kiedy to po raz pierwszy w Jelczu – Laskowicach miało miejsce wydarzenie o nazwie Podróż Polsko – Włoska po Dolnym Śląsku. Miało ono zgromadzić małe i średnie firmy, polskie oraz włoskie, umożliwiając w ten sposób obopólną wymianę marketingowych doświadczeń, a także prezentację wyrobów i usług. Biznesowemu projektowi towarzyszyły spektakle teatralne grup pochodzących z obu krajów.

Spotkania rozpoczęły się 25 sierpnia w specjalnie ustawionych na ich potrzeby drewnianych domkach, tuż obok Urzędu Miasta i Gminy Jelcz – Laskowice. Ich uczestnikami byli przedstawiciele poszczególnych przedsiębiorstw, przedstawiciele lokalnych władz: burmistrz miasta i gminy Jelcz-Laskowice – Kazimierz Putyra, zastępca burmistrza – Robert Walkowiak, poseł na sejm RP – Roman Kaczor, dyrektor Miejsko-Gminnego Centrum Kultury – Łukasz Dudkowski oraz Pietro Cennamo, prezes grupy teatralnej pod nazwą Theatralia.

Część artystyczna Podróży Polsko – Włoskiej realizowana była wieczorami. Jako pierwszą, na scenie za Urzędem Miasta, wystawiono sztukę grupy Todomodo pt. Alicja, zainspirowaną podróżą po świecie baśni i muzyki. Nazajutrz pokazana została zupełnie nowa interpretacja wszystkim znanej historii drewnianego chłopca o imieniu Pinokio. W środę, 27 sierpnia, na plenerowych deskach wystąpiła grupa Theatralia z Jerozolimą Wyzwolonąw reżyserii Pietro Cennamo, na podstawie poematu Torquato Tasso. To biznesowo-kulturalne spotkanie zamknęły dwa spektakle. Pierwszy z nich, Piaskownica,  przygotowany został przez wrocławski Teatr Korba,  na podstawie sztuki Michała Walczaka, tytułowa piaskownica miała symbolizować okres dojrzewania. Cztery pory roku,  spektakl przygotowany przez Grupę Teatralną Koine’ Danza, zaczął się od słynnej kompozycji Antonio Vivaldiego o tym samym tytule. Tancerze, tacy jak Cinzia Pardini, Valentina Mannocci i Cecilia Del Nista, mieli okazję zaprezentować znakomitą choreografię wyreżyserowaną przez Franco Cecchini.

Pozytywny odbiór wydarzenia, a zwłaszcza jego teatralnej części, która została nagrodzona przez publikę owacjami na stojąco, zachęcił organizatorów do przygotowania kolejnej edycji festiwalu, która tym razem miała być skupiona wokół wymiany doświadczeń związanych ze sztuką.

W roku 2009 udało się wskrzesić amfiteatr znajdujący się w parku, niedaleko Urzędu Miasta i Gminy. Tegoż roku, w dniach 24-28 sierpnia zamienił się on w scenę z prawdziwego zdarzenia. W ciągu pięciu wieczorów wystawiono sztuki, które przyciągnęły publiczność nie tylko z Jelcza-Laskowic. Dzięki współpracy nawiązanej pomiędzy MGCK w Jelczu-Laskowicach i Theatralia Cooperativa, widzowie stali się świadkami spotkania i wzajemnego przenikania się dwu odmiennych kultur na deskach teatru. Różnorodność, jaką przyniosła druga edycja, była zdumiewająca. Publiczność miała możliwość obcowania zarówno ze spektaklami o charakterze klasycznym jak i eksperymentalnym. Druga edycja nosiła już nazwę: Melodrama – Podróż Polsko-Włoska po Dolnym Śląsku.

Dwa pierwsze wieczory upłynęły pod znakiem dramatu szekspirowskiego. 24 sierpnia wystawiony został Sen nocy letniej Williama Szekspira, w adaptacji włoskiego zespołu z teatru im. Carlo Goldoniego w Livorno, 25 sierpnia - Otello w reżyserii Tomasza Manna, w wykonaniu uczniów Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej we Wrocławiu. Następnie Towarzystwo Spazio Nu z Pontadera zaprezentowało niezwykle kontrastową sztukę pt. Teatrzyk Rorschacha – połączenie doskonałego kunsztu aktorskiego i tanecznego w reżyserii i wykonaniu Massimo Pierini i Alessio Tarigoni. Przedostatni wieczór przyniósł kolejne niezwykłe widowisko Towarzystwa Todomodo-Theatralia-Artimbanco pt. Trzy obrazy na placu w reżyserii Claudio Cinelli, Stefano Filipi i Chiara Pistoia. Na zakończenie drugiej edycji festiwalu wystawiono polsko-włoską sztukę w reżyserii Pietro Cennamo, zrealizowaną przez grupę Theatralia pt. Requiescat. Pełen efektów wizualnych spektakl poruszał między innymi temat tragedii związanej ze zrzuceniem bomby atomowej na Hiroszimę.

Rok 2010 to przełom w historii festiwalu. Patronat nad projektem objął Alain Leonard – były dyrektor słynnego festiwalu Avignon Off. Ponownie przekształcona została nazwa i wraz z tą zmianą nadeszły inne, adekwatne do niej. Odtąd Melodrama – Europejski Festiwal Szkół Teatralnych na Dolnym Śląsku poszerzył ideę integracji o kolejne kraje – Francję, Włochy, Hiszpanię i Niemcy, stając się wydarzeniem o charakterze międzynarodowym. Swoje umiejętności zaprezentowali uczniowie rozmaitych szkół i grup teatralnych. Podczas festiwalu odbywały się również warsztaty prowadzone przez wykwalifikowanych trenerów poszczególnych technik sztuki aktorskiej. Do współpracy włączyły się ponadto dwa sąsiednie miasta Bierutów i Oleśnica, w których także odbywały się warsztaty i spektakle. Mimo niesprzyjającej aury i spowodowanych przez nią problemów technicznych, i tym razem wydarzenie zakończyło się sukcesem, motywując do podjęcia pracy nad następną edycją.